Naar aanleiding van mijn laatste column wil ik toch wat nader ingaan op hoe je nu de sfeer op school kunt keren. Allemaal harp leren spelen en stenen neerleggen?

NEEEEEE!!!

Als ik terugdenk kom ik tot de volgende punten:

• Analyseer de situatie; probeer het zo helder mogelijk te krijgen: wat speelt er bij de kinderen, wat speelt er bij jezelf. Wat is iedereen aan het leren, wat zijn de behoeften? Probeer vooral je oordelen te onderzoeken en los te laten. Accepteer de situatie zoals hij is; weerstand brengt je uit evenwicht. Geen enkel kind wil ‘vervelend’ doen; eigenlijk is iedereen op zoek naar harmonie. Alleen lukt het soms niet; of gaat het heel onhandig.

• Bedenk dingen die je zou kunnen doen om de sfeer te keren: spelvormen, verhalen, muziek, het moment waarop je ermee gaat werken, gespreksvormen, creativiteit, beweging etc etc. Laat dit vervolgens volledig los en vertrouw erop dat je denkbeeldige rugzakje gevuld is; en dat je eruit kunt putten als dat nodig is.

• Probeer tot rust te komen. Bij je gevoel, je intuitie, je bron of hoe je het maar zou willen noemen. Voor de een is dat een meditatie, voor de ander een wandeling en voor weer een ander de afwas doen; zoek je eigen vorm. Durf te vertrouwen dat je precies dat zult doen wat de groep nodig heeft. Als je je te krampachtig vasthoudt aan de voorgenomen activiteit kun je er zeker van zijn dat je de kinderen niet werkelijk bereikt: Zij voelen direct aan of je iets vanuit je totale ‘zijn’ doet, of alleen met je hoofd.

• In die staat van innerlijk rust ga je de groep in. Ik heb gemerkt dat het heel belangrijk is je eigen gevoelens en kwetsbaarheid te laten zien; daarmee geef je tegelijkertijd aan dat je ook een mens bent en net als zij, en soms ook dingen doet die niet helmaal juist zijn achteraf.

• Belangrijk is ervan uit te gaan dat de kinderen heus weten en voelen wat wel en niet door de beugel kan. Laat dat belerende vingertje dus gewoon weg. Dat vertrouwen in hun ‘weten’ is op zich al een grote stap naar harmonie.

• Meestal vertel ik iets in de trend van: “we kunnen praten over dingen die niet leuk waren, maar soms kan je er ook op een andere manier mee bezig zijn.” Vaak voel je dan al een zucht van verlichting: ‘geen preek’.

• Soms zal je in een concrete situatie deze stappen heel snel moeten nemen. Ik roep de betreffende kinderen dan vaak bij elkaar en vraag bijvoorbeeld even 10 tellen stilte, of ik pak de klei terwijl ik nog absoluut niet weet wat ik ga doen. Deze korte periode gebruik ik dan om even weer in mijn vertrouwen te komen dat er een oplossing komt om het betreffende probleem op te lossen. Al doende ontstaat er een activiteit of gesprek en kunnen emoties geuit worden en de sfeer weer omslaan.

• Als je merkt dat een situatie je persoonlijk heeft geraakt en je boos wordt; geïrriteerd of wat dan ook, neem even een korte time-out, vraag je collega het over te nemen of verwoord je emotie naar de kinderen: “Ik werd even echt boos zeg, jij ook? Zullen we even diep ademhalen?” Of: “Ik heb even rust nodig, want ik ben zo verdrietig.”

Tja, als ik het zo opschrijf klinkt het zo gemakkelijk. Maar dat het uitwerkingen heeft die soms onverwacht zijn bleek afgelopen vrijdag, de laatste dag voor de vakantie: Henk (10) had vaak de neiging om zijn boosheid fysiek te uiten. Ook gezamenlijke activiteiten vond hij vaak moeilijk. Na de kring met de harp was het verbazingwekkend goed gegaan: hij had een ‘boosdoos’ voor zichzelf gemaakt met twee knuffels erin die hij in geval van een boze bui mocht slaan.

Die vrijdag was er een klein voorvalletje geweest en had ik een gesprekje met hem kunnen hebben; waarbij voor het eerst ook zijn eigen gedrag ter sprake kon komen. Na dit gesprekje wilde hij popcorn bakken voor in de slotkring. Tot ieders grote verbazing nam hij in de slotkring de leiding; vertelde dat hij voor iedereen een bakje popcorn had gemaakt en dat hij dat zelf wilde geven met een klein verhaaltje erbij. En daar stond de kleine Henk, voor iedereen had hij een woordje; voor de begeleiders: “Ivo, ik vind het fijn dat je zoveel doet voor de school”, voor zijn vriendjes, maar ook voor de kinderen waar hij vaak ruzie mee had: “Jeroen ik vind het fijn dat je na een ruzie vaak het goede voorbeeld geeft” .

Tja, en dan is de sfeer toch wel echt gekeerd…

Dit bericht kun je: •  emailen • 'n reactie op plaatsen • naar teruglinken

Bacchus is de God van de wijn en de feesten; de God die vaak wat impulsief handelt, en dan later spijt krijgt van zijn daden.

Op een dag was Bacchus weer eens aan het feest vieren; hij maakte een hoop kabaal en drukte…

Toen zag hij dat er een mooi meisje liep op het pad naar de tempel om te gaan bidden. Zij was helemaal in het wit gekleed en heette Amethysta. Bacchus zag haar vroomheid en werd woest; hij wenste dat zij door de wilde dieren zou worden verscheurd. En zo gebeurde het dat wilde dieren Amethysta aanvielen.

Maar zij was zo gelovig dat zij bad tot de Godin van de jacht: Diana. Deze veranderde haar in een prachtige witte bergkristal zodat de wilde dieren haar niet konden pakken.

Bacchus zag wat er gebeurde en kreeg terstond spijt van wat hij had gedaan; hij goot zijn wijnglas leeg over de steen en deze veranderde in een prachtige paarse kristal die vanaf die tijd Amethyst heet. Een kristal die de emoties tot bedaren brengt en het bewustzijn scherp houdt.

Dit bericht kun je: •  emailen • 'n reactie op plaatsen • naar teruglinken

Maandagmiddag. Een nieuw kind kwam een dagje meedraaien. Onrust in de groep. Van mijn collega’s begreep ik dat de sfeer deze middag tot een absoluut dieptepunt gekelderd was: plagen en veel negativiteit zelfs door kinderen die daar toch al lang overheen leken te zijn.

Ik stond voor het blok: er moest iets gedaan worden om de sfeer te keren, maar morgen was ook mijn vrije dag. Kon ik het al overlaten aan mijn collega’s die wat minder ervaring hebben met dit soort dingen? Of moet ik het misschien juist meer loslaten zodat ik hen de ruimte kan geven het te leren? Maar als ik mijn kennis en vaardigheden over wil dragen moet ik eerst weten wat ik nou precies doe om de sfeer te keren…

Die avond hadden we teamvergadering en was het gebeuren van die dag en de mogelijke reactie van ons de volgende dag, het onderwerp van gesprek. We bespraken de observaties:

• Wat gebeurde er met elk individueel kind en met de hele groep?
• Wat gebeurde er met ons zelf?
• En hoe heeft eenieder erop gereageerd: vanuit pijn, angst, macht, onmacht, liefde?

We spraken over het belang van in je eigen kracht te durven gaan staan. Maar wat een moeilijk begrip is dat toch.

Maar goed; hoe nu na deze maandag de dinsdag te beginnen? De andere begeleiders gaven aan het nog een te grote stap te vinden om met de hele groep dit proces te leiden. We spraken af dat ik het zou doen en ik nam mij voor mijzelf eens goed te observeren: wat doe ik nou precies. Die avond bedacht ik diverse dingen die ik de volgende ochtend zou kunnen doen; maar ook wat ik vooral niet zou moeten doen: alleen de kinderen waar het om draaide apart nemen en een coöperatief spel doen, vooral niet met het vingertje omhoog een preek gaan afsteken, misschien een verhaal of… Ik liet het los en ging slapen.

De volgende morgen tijdens mijn ochtend wandeling probeerde ik vanuit mijn eigen zijn en rust, te voelen wat voor vandaag de juiste handeling zou zijn; het denkwerk had ik gisteravond al gedaan. Vanuit de stilte en de rust van het bos en mijzelf borrelde er vanalles omhoog en een kwartier voor de kinderen kwamen, besloot ik wat ik zou doen. Maar steeds hield ik de openheid om in te spelen op de concrete situatie en dingen in mijn ‘programma’ te veranderen.

Ik zette de stoelen zoals gebruikelijk in een cirkel en haalde mijn harp van huis. In het midden van de kring zette ik een bergkristal, wat Amethiststeentjes en een kaars. Ik zocht nog wat op in een boek en liet vervolgens alles los en vertrouwde op mijn intuïtie. De kinderen (tussen de 2 en 15 jaar) druppelden binnen.

Ik opende het gesprek door te stellen dat iedereen vast gemerkt had dat er gisteren dingen gebeurd waren die niet fijn waren (ter plekke besloot ik met de hele groep te werken). Ik vertelde over mijn eigen gevoelens toen ik het hoorde: eerst was ik boos, toen kwam teleurstelling, daarna verdriet, maar vanochtend in het bos kon ik ook ineens dankbaarheid voelen. Soms is het goed om weer even te weten hoe we het niet willen.

Ik vertelde ze wat over de stenen die er lagen en gaf vervolgens om de beurt ieder kind een klein steentje amethyst. Daarbij bedankte ik hen persoonlijk voor een eigenschap die ze hadden: “Bedankt voor het feit dat je steeds weer de goede moed erin houdt” of: “Bedankt voor je humor “. Iedereen luisterde ademloos, en ontving mijn gift.

Tot slot vertelde ik hen, begeleid door de harp het verhaal over hoe de Amethist aan zijn naam kwam. Al vertellende kwam ik erachter hoe passend dit verhaal eigenlijk was. Tot slot mocht iedereen die wilde een keer langs de snaren roetsen; want volgens de keltische traditie betekent dit: 7 jaar wijsheid en geluk. Om de beurt kwamen ze: groot en klein; voorzichtig en vol ontzag. De sfeer was gekeerd: en hoe!

Het is nu twee weken geleden en er is weer een harmonieuze sfeer tot… er weer eens een impuls nodig is want dat hoort nu eenmaal bij het leven: op en neer en op…

Dit bericht kun je: •  emailen • 'n reactie op plaatsen • naar teruglinken