Een paar maanden terug kwam ik een jeugdboek tegen over Jeanne d’Arc. Ik werd door het verhaal gegrepen, en besloot mij er verder in te verdiepen om erover aan de oudste kinderen op school te kunnen vertellen.

Het leek mij een passend verhaal: Een stuk geschiedenis over de late middeleeuwen en de honderdjarige oorlog, iets waar een paar jongens erg in geïnteresseerd zijn, en een vrouwelijke hoofdfiguur waardoor ook het oudste meisje wellicht gegrepen zou kunnen worden.

Ik begon te studeren, ook tijdens schooltijd als de kinderen andere dingen deden. Zo nu en dan kwam er een kind nieuwsgierig kijken: “wat lees je, wie is Jeanne d’Arc? ” Ik antwoordde dat als ik er genoeg over wist , ik ze het verhaal van Jeanne d ‘Arc zou vertellen. Eindelijk was het zover: met rode oortjes luisterden ze allemaal naar het eerste deel : “Is het echt gebeurd?”

Op het tweede deel moesten ze een weekje wachten; ik moest eerst nog studeren. Er werd mij regelmatig gevraagd of ik alweer meer wist…

Hoe verder het verhaal vorderde hoe meer ik besefte wat een enorme diepte erin schuil ging: Dat meisje dat ondanks alle tegenslagen bleef doorzetten en vertrouwen, bleef geloven en niet van haar standpunt week: zij ging er zelfs voor door het vuur. Wat een prachtig doorleefd voorbeeld waaraan de kinderen zich konden spiegelen.

De enorme indruk die dit verhaal maakte bleek wel uit het enthousiasme waarmee zij begonnen aan een toneelstuk over Jeanne d ‘Arc. Er werden decors gemaakt rollen ingestudeerd, mensen gebeld om toneelkleding te mogen lenen, een dans gemaakt, en uitnodigingen geschreven. Maar wat vooral zo bijzonder was, was de manier waarop ieder individueel kind zich aan dit stuk heeft kunnen ontwikkelen.

De 11 jarige jongen, die voorheen vooral techniek deed, maar nu zichzelf overwon en koos voor de rol van aartsengel Michael en meedanste met de ridders.

Of de “Jeanne d’Arc” die als onzekere leeftijdsgenoot van de echte Jeanne een ontroerende rol neerzette: spelen zoals je graag zou willen zijn. En de knul die nooit eerder toneelspeelde maar binnen een mum van tijd zijn rol en die van zijn medespelers uit zijn hoofd kende. En het kind dat meestal een hoofdrol speelde maar er nu voor koos op de achtergrond te blijven.

Daarnaast natuurlijk ook de samenwerking:

“Niemand helpt, ik moet alles alleen doen!”
“Vind je het leuk werk?”
“Ja, maar zij doen niks “
“Als wij nou gewoon genieten, dan maakt het niet uit wat zij doen…”

Zo gezegd zo gedaan, en plezier in je bezigheden werkt aanstekelijk. De anderen hielpen ook mee, ieder op zijn manier; kinderen van 3-14 jaar.

En dan eindelijk: de voorstelling…

Vriendjes, opa’s, oma’s , vaders , moeders, broertjes en zusjes; een heel zaaltje vol. Van te voren spraken we nog even de belangrijkste punten door en deden we, met wie dat wilde nog wat ontspannings- en losmakings- oefeningen. Kleine foutjes werden handig door, voor en met elkaar opgevangen; drie kwartier de aandacht van het publiek weten te houden; het leek een peulenschil voor de jonge acteurs.

Enthousiasme in het publiek, werd afgewisseld met ontroering. Vooral toen Jeanne geknield zat te treuren bij een gesneuvelde soldaat; spontaan kwamen drie kleuters, nog verkleed als prinsesjes en schaap, bij haar zitten; serieus en betrokken bij het verdriet van Jeanne. Jong en oud zette een indrukwekkend toneelstuk neer over een vrouw die haar volk weer hoop gaf en door haar geloof, vertrouwen en doorzettingsvermogen nog steeds een voorbeeld is voor velen. Zij leerde de kinderen op Aventurijn in ieder geval zichzelf te overwinnen, en hoe!

Met dank aan Jeanne d’Arc!

Dit bericht kun je: •  emailen • 'n reactie op plaatsen • naar teruglinken

“Wat zie jij in dat schilderij? Ik zie er een soort gezicht in”

Een van de kinderen stelt mij deze vraag als wij ergens op “werkbezoek” zijn. Er ontspint zich een gesprek over dit schilderij; iedereen ziet er wat anders in. We fantaseren en kijken. Zo wordt kunst weer een aanleiding tot gesprek; luisteren naar elkaar, kijken en voelen.

Op Aventurijn vinden wij het belangrijk kinderen al vroeg met kunst in aanraking te laten komen. Meestal ontstaat dit op een vanzelfsprekende manier; ik zorg dat mijn denkbeeldige rugzak gevuld is met allerlei ideetjes en activiteiten; o.a. over kunst. Als het zo te pas komt haal ik het eruit:

Wij hadden bezoek van een aantal kinderen uit België, en bekeken de landkaart van België. De kinderen ontdekten de rivieren en hun oorsprong en zo kwamen wij te spreken over het feit dat rivieren naar de zee stromen; water stroomt altijd naar beneden…behalve bij Escher dan. Het boek werd uit de kast gehaald en vier kinderen waren diep onder de indruk van de tekeningen van deze kunstenaar. We zagen ook een tekening over een denkbeeldig beestje met een gefantaseerde beschrijving erbij. Ik stelde voor om zelf met inkt een beest te verzinnen; er werd gretig op in gegaan en even later was iedereen druk in de weer met pen en inkt. Er ontstonden de meest fantasievolle figuren en zwarte vingers. Twee kleuters gingen aan de slag met water, besjes, modder: zij moesten eten maken voor hun beest.

Als een golfbeweging gaat de interactie tussen mij en de kinderen; naar aanleiding van de interesse van de kinderen doe ik een aanbod, en trek mij terug. Gaan de kinderen erop in? Dan kan even later wellicht weer een opmerking of voorstel van mij op zijn plaats zijn. Steeds weer kijk en luister ik goed; doen ze er niets mee, dan laat ik het direct weer los.

Niet alleen de creativiteit, gevoel voor schoonheid, filosofie, kijken en praten over kunst is inspirerend. Soms komen er ook heel andere dingen bij kijken. Zo schrijven de jongere kinderen woordjes bij fragmenten van kunstwerken, en spraken wij naar aanleiding van het werk van Jeroen Bosch over griezelen, hel en hemel in diverse cultuurperioden, het verschil met zijn tijdgenoot Leonardo da Vinci etc etc.

Ook de kleuters worden regelmatig met kunst geconfronteerd; het is voor ons een onderdeel van het leven op school. Zo hadden zij kunst gezien gemaakt van oude gebruiksvoorwerpen:

Het leek wel of drie kleuters de hele schuur aan het leeghalen waren: een fietswiel, kapotte bal, oude lamp, alles werd buiten gezet. Zeer intens en serieus waren zij bezig. Alles kreeg in overleg een eigen plaatsje op de ogenschijnlijk grote hoop rommel. De verbazing was kennelijk van mijn gezicht af te lezen:”We maken een echt kunstwerk!”

Of een paar weken eerder toen Hagar aan hen vroeg wat ze eens zou gaan schilderen om het konijnenhok op te vrolijken:

“Ach, doe maar iets van Gogherigs”

Kunst als onderdeel van het leven en leren, het is steeds weer een inspirerend!

Tip: er zijn veel leuke boeken over kunst geschreven voor kinderen. Vaak zijn ze te vinden in de bibliotheek of in de winkels van grotere musea. Oude kunstagenda’s zijn goed bruikbaar om te knippen en plakken, en zelf speel en leer materiaal van te maken. Ook is er een kunsttijdschrift DADA waarin ook altijd een creatieve opdracht beschreven staat naar aanleiding van het werk van een kunstenaar. ( 040-2454001)

Dit bericht kun je: •  emailen • 'n reactie op plaatsen • naar teruglinken

Al drie dagen waren de beeldhouwers niet op het atelier. Ze waren naar kamp Amersfoort om het oorlogsmonument “De Stenen Man” in te pakken en te vervoeren naar Loenen. Woensdagavond laat kwam dan eindelijk de vrachtwagen het terrein van Aventurijn oprijden.

Nieuwsgierig renden de kinderen donderdagmorgen naar het atelier. Ze hadden in de krant gelezen dat er een bijzonder beeld naar het atelier zou komen. “Zijn ze er al?” Door het raam zagen we een enorme houten kist staan. Maar geen beeld, en geen beeldhouwers, die sliepen uit.

Om één uur konden we dan eindelijk gaan kijken. De deksel werd van de kist getild en drie nieuwsgierige koppies konden net over de rand kijken, voor de vierde werd een stoel gehaald.

Diepe stilte.

Indrukwekkend lag het immense, 4 meter hoge, beeld van een gevangene in zijn kist. Langzaam kwamen de vragen en opmerkingen:

• “Waarom heeft hij geen t-shirt aan?”
• “Je kan zijn ribben helemaal zien”
• “Zijn broek is veel te groot en zijn jasje te klein!”

Over de oorlog, maar ook over de restauratie:

• “Wat is het voor een steen?”
• “Hoe krijgen jullie hem rechtop?”
• “Hoe lang blijft hij hier?”
• “Waarvoor zijn die kussentjes?”

Vragen afgewisseld met momenten waarbij woorden overbodig waren. Zo ontstond een indrukwekkend gesprek over de oorlog vermengd met technische uitleg over de restauratie. Wat een betrokkenheid, wat een ervaring.

Dit bericht kun je: •  emailen • 'n reactie op plaatsen • naar teruglinken