Misschien is Aventurijn wat voor jou. Aventurijn is een kleine democratische school die werkt vanuit een holistische levensvisie. Wij zoeken per direct nog (assistent)begeleiders vanaf 1 dag per week. Het gaat om mensen die het in eerste instantie leuk vinden om op deze manier met kinderen te werken, een onderwijs-opleiding is geen voorwaarde. Ook mensen die een bepaald soort activiteit of vak met kinderen willen doen zijn welkom. Aangezien het gaat om niet-bekostigd onderwijs, werken ook de begeleiders voorlopig vrijwillig. Voor meer informatie: www.aventurijn.org of hannah@aventurijn.org

Voor deze middagen is aanmelding nodig. Daarnaast vragen wij je om een bijdrage van minimaal € 5,- per volwassen persoon van te voren over te maken. Pas als deze overgemaakt is, ben je aangemeld. Mocht je toch niet kunnen komen: meld dat dan even! 055-5051222 of hannah@aventurijn.org

Je kunt het bedrag overmaken op: St.Aventurijn, Loenen, reknr. 33.67.68.923 Ovv “infomiddag +datum”

Er is geen kinderopvang. Kinderen zijn uiteraard wel welkom, maar houd er rekening mee dat je hen gedurende de bijeenkomst zelf in de gaten houdt.

De data zijn: do. 27 oktober en vr 2 december 2011, vr. 27 januari, vr. 30 maart en vr. 15 juni 2012. Allen om 15.00 uur.  Op hemelvaartsdag (17 mei 2012) is er een open dag (meer informatie hierover volgt later).

Kraampjes:

• Weldaad, geuren  http://www.weldaad.nl
• Novany, houten speelgoed  http://playstand.biedmeer.nl
• Mens en Spirit  http://www.mensenspirit.nl
• Lea Manders astrologie  http://www.astrologeleamanders.nl
• “Heel bewust” een webshop van Rob Greuter http://www.heelbewust.com
• Jiva Ayurveda, Jacqueline Snelder met ayurvedische produkten http://www.jiva-site.com
• “Eenvoudig gelukkig” lekker eten uit eigen tuin: Toor de Haas. Met weinig middelen een hoge kwaliteit van leven hebben/Het proces van goedkoop culinair improviseren met de seizoenen, allerlei ontdekkingen doen en genieten. http://www.eenvoudiggelukkig.nl
• Het bijenlint Zutphen http://www.zutphenbijenstad.nl
• Architectenbureau de Vos  http://devosarchitecten.nl
• Aventurijn
• Fam. Demmers (v.h. De Gouden Roos). Een winkel met Antroposofische spullen 
• Schaapje Schaapje. Verzendhuis voor wollen thermokleding en ondergoed van zijde (http://www.schaapjeschaapje.nl)

 Programma van de dag:

• 11.00u openingsrap
• 12.00u workshop “genieten van geuren” door Grytsje Kramer van Weldaad
• 13.30u lezing over Aventurijn door Hannah de Vos- Beckers
• 15.00 kleinkunstvoorstelling Arjan Verschuur: “leef je droom”
• 16.00 feestelijke afsluiting

Losse activiteiten:

• Bijenhotel maken
• Zaadbommetjes maken voor “bijenbloemen”
• Bijtjes knutselen
• Wilgentenen vlechten bij de hut van Calvin en Aldo
• Bij geschikt weer: broodjes bakken op het vuur
• Film van Stern en Storm over hun bijenhotel
• Mogelijkheid met ex-leerling te spreken ( Pepijn Goorden) over zijn passie en plannen
• Zandbak, schaakbord, trampoline etc.

Aanmelding voor de lezingen en workshops is gewenst.

Meer informatie over de school: www.aventurijn.org
Voorsterweg 1, 7371 GA Loenen, 055-5051222

ZEG HET VOORT!!! (stuur deze pagina als link door…)

Reserveren gewenst. Betaling graag contant en zo mogelijk vooraf  (scheelt in de rij staan) bij één van de leerlingen of de school. Voor meer info of reserveren:  hannah@aventurijn.org.

Met Hartelijke Groet,
de kinderen van Aventurijn
www.aventurijn.org

P.S. Naast een leuk avondje uit steunt u ook onze mooie school,
want de helft van de opbrengst is voor Aventurijn!

Aventurijn is een particuliere school. Een school met een holistische visie, die uitgaat van het kind. Het kind kiest zijn/haar eigen ontwikkelingsweg, daarbij wordt het ondersteund door de begeleiders. De begeleiders observeren, reiken aan en ondersteunen de kinderen bij hun ontwikkelingsproces. Doordat de school aan de ene kant bewust particulier is (zo onafhankelijk mogelijk van de overheid) en aan de andere kant zo weinig mogelijk  ouderbijdrage vraagt (zodat het voor veel kinderen een mogelijkheid wordt), moet deze school rondkomen van inzet en enthousiasme van de mensen die dit initiatief een warm hart toedragen.

De klussen in en om het gebouw moeten wij dan ook zelf financieren en uitvoeren. Daarbij vragen wij jullie hulp. Tevens kun je genieten van de prachtige omgeving en bieden wij je de mogelijkheid om met deze school kennis te maken. Dat doen we door deze klusweek te houden tijdens de laatste schoolweek. Zodat jullie van dichtbij kunnen meemaken, hoe de school functioneert.

 Programma:

• Zondag 26 juni: aankomst klussers vanaf 14.00u.Ieder zet zijn eigen tentje op. Er is soep voor wie wil. 20.00u komen we bij elkaar in de grote tipi om kennis te maken en de week te bespreken.
• Maandag 1 juli: 8.00u Aventurijn zorgt voor het ontbijt, 8.30 werkoverleg met de klussers, 9.00u ochtendkring met de kinderen, 9.30-14.30 klussen
• Dinsdag 2 juli : idem. Deze dag zullen er ook ouders zijn die de school opruimen en schoonmaken voor de vakantie
• Woensdag 3 juli: 8.30 werkoverleg en klussen tot 14.30u. De bovenbouwers hebben dan hun eerste kampeerdag
• Donderdag 4 juli: 8.30 werkoverleg en klussen tot 14.30. vanaf 18.00u groot slot-zomerfeest met klussers,ouders en kinderen. Potluck: iedereen neemt wat te eten mee. Ouders en jongere kinderen blijven nu ook slapen.
• Vrijdag 5 juli: Uitslapen, opruimen, klusjes afmaken en afscheid nemen na de lunch

De inschrijfkosten zijn E 40,-. Aventurijn zal zorgen voor soep met brood op zondag avond, ontbijt op maandagochtend en maandag tot en met vrijdag voor de lunch, alles biologisch en vegetarisch. Ook zorgt Aventurijn voor koffie en (kruiden)thee. De overige maaltijden verzorg je zelf of in overleg met de andere klussers. Er is een schoolwinkel met droge biologische producten, en op fietsafstand een biologische zorgboerderij en supermarkt.

In het atelier zal een kaart van de omgeving hangen en een aantal folders liggen van wat er zoal in de omgeving te doen is. Ook kun je daar of in de tipi bij slecht weer terecht. Indien je dat van te voren aangeeft is er de mogelijkheid een fiets te huren. (6,- per dag voor 5 dagen).

 Je kunt gebruikmaken van de keukens op school zolang je die schoon achterlaat. Verder zijn er in de school twee toiletten en is er één eenvoudige douche aanwezig. Omdat we rekening willen houden met de buren en elkaar, vragen wij om geen radio’s en dergelijke te gebruiken en s’avonds na 10 uur stil te zijn. Ook staan we geen gebruik van drugs en alcohol toe. Gebeurt dit wel dan zal je het terrein per direct moeten verlaten.

Om een duidelijk beeld te krijgen van ieders wensen en talenten, vragen wij je het volgende formulier in te vullen en naar ons op te sturen. Je aanmelding is definitief als je de inschrijfkosten hebt overgemaakt en het formulier hebt ingevuld. Deze klusweek is bedoeld voor mensen boven de 18 jaar die zelfstandig kunnen kamperen en klussen.

• Algemeen begeleider bij de kleuters.

Als kleuterleider/leidster ben je 2-3 dagen verantwoordelijk voor een klein groepje kleuters. Zij hebben een eigen ruimte, die pas vanaf 11:00 door de oudere kinderen betreden mag worden. Je bent hun vertrouwde “basis” op school. Gaan er kleuters naar buiten of naar andere lokalen dan houden ook andere begeleiders een oogje in het zeil.
Je bent lid van het basisteam en neemt ook deel aan de teamvergaderingen. Je onderhoudt de contacten met de ouders en schrijft observatieverslagen voor de kinderen. Al is je basisgroep in de kleuterleeftijd, je zult ook met oudere kinderen werken omdat op Aventurijn nu eenmaal de kinderen daar zijn waar ze willen.
De mensen van het basisteam werken op zelfstandige basis vanuit een maatschap. Hiervan is waarschijnlijk pas na een jaar sprake. De vergoeding is voor alsnog minimaal. Wij zijn bezig hierin verandering te brengen en je wordt van harte uitgenodigd hierbij te helpen.
Je draagt in de functie van algemeen begeleider mede verantwoordelijkheid voor het vormgeven van het onderwijs.
Wij vragen van je een pedagogische of didactische opleiding of aantoonbare ervaring op dit gebied. Bereidheid om vanuit de ontwikkeling van de kleuter te werken, indien gewenst ook basisvaardigheden op het gebied van taal en rekenen aan te bieden op vele verschillende manieren.
En wat wij te bieden hebben:
Een heleboel leerzame ervaringen binnen het holistisch, democratisch onderwijs.
Maar ook ervaringen met het samen vormgeven aan nieuwe ideeën, en bewandelen van onontgonnen paden..
Een inspirerende werkomgeving.
Individuele begeleiding bij je functioneren op Aventurijn.
Een heel leuk team ( zeker als jij erbij komt).
En naast al die leuke mensen kom je natuurlijk ook jezelf tegen…

• Algemeen begeleider bij de middengroep

Je bent 3-5 dagen verantwoordelijk voor een groepje kinderen van 7-12 jaar. Je bent hun vertrouwde “basis”op school. Je kunt kinderen begeleiden, stimuleren en lesgeven in de basisvakken van het primair onderwijs. Je bent bereid om creatief met de lesstof om te gaan. Je bent lid van het basisteam en neemt ook deel aan de teamvergaderingen. Je onderhoudt de contacten met de ouders en schrijft observatieverslagen voor de kinderen. Al is je basisgroep 7-12 jaar, je zult ook met oudere en jongere kinderen werken omdat op Aventurijn nu eenmaal de kinderen daar zijn waar ze willen.
De mensen van het basisteam werken op zelfstandige basis vanuit een maatschap. Hiervan is waarschijnlijk pas na een jaar sprake. De vergoeding is voor alsnog minimaal .We zijn bezig hierin verandering te brengen en je wordt van harte uitgenodigd hierbij te helpen.
Je draagt in de functie van algemeen begeleider mede verantwoordelijkheid voor het vormgeven van het onderwijs.
Wij vragen van je een pedagogische of didactische opleiding of aantoonbare ervaring op dit gebied en de bereidheid je te ontwikkelen op de gebieden waar je nog weinig ervaring mee hebt.
En wat wij te bieden hebben:
Een heleboel leerzame ervaringen binnen het holistisch, democratisch onderwijs.
Maar ook ervaringen met het samen vormgeven aan nieuwe ideeën, en bewandelen van onontgonnen paden. Veel vrijheid in je manier van werken.
Het onbevangen leren kijken naar kinderen.
Een inspirerende werkomgeving.
Individuele begeleiding bij je functioneren op Aventurijn.
Een heel leuk team ( zeker als jij erbij komt).
En naast al die leuke mensen kom je natuurlijk ook jezelf tegen…

• Algemeen begeleider tieners

Je bent 3 dagen verantwoordelijk voor een groep jongeren van 12-18 jaar. Je bent hun vertrouwde mentor. Je kunt jongeren begeleiden, coachen, stimuleren, reflecteren. Je bent in staat om jongeren te helpen bij enkele basisvakken behorende bij het voortgezet onderwijs. Je helpt jongeren bij het vinden van een stageplek en begeleidt hen daarbij. Je bent bereid om creatief met de lesstof om te gaan. Je bent lid van het basisteam en neemt ook deel aan de teamvergaderingen. Je onderhoudt de contacten met de ouders en schrijft observatieverslagen. Al is je basisgroep 12-18 jaar, je zult ook met jongere kinderen werken omdat op Aventurijn nu eenmaal de kinderen daar zijn waar ze willen. De mensen van het basisteam werken op zelfstandige basis vanuit een maatschap. Hiervan is waarschijnlijk pas na een jaar sprake. De vergoeding is voor alsnog minimaal. We zijn bezig hierin verandering te brengen je wordt van harte uitgenodigd hierbij te helpen.
Je draagt in de functie van algemeen begeleider mede verantwoordelijkheid voor het vormgeven van het onderwijs.
Wij vragen van je een pedagogische of didactische opleiding of aantoonbare ervaring op dit gebied en de bereidheid je te ontwikkelen op de gebieden waar je nog weinig ervaring mee hebt.
En wat wij te bieden hebben:
Een heleboel leerzame ervaringen binnen het holistisch, democratisch onderwijs.
Maar ook ervaringen met het samen vormgeven aan nieuwe ideeën, en bewandelen van onontgonnen paden. Veel vrijheid in je manier van werken.
Het onbevangen leren kijken naar kinderen.
Een inspirerende werkomgeving.
Individuele begeleiding bij je functioneren op Aventurijn.
Een heel leuk team ( zeker als jij erbij komt).
En naast al die leuke mensen kom je natuurlijk ook jezelf tegen…

• Vakdocenten

Op Aventurijn worden regelmatig vakdocenten gevraagd. Dit kunnen mensen zijn met ervaring en diploma’s op het gebied van de gangbare vakken zoals: de talen, wiskunde, natuurkunde etc, etc. Het kan ook zijn dat je dingen te bieden hebt aan kinderen/jongeren die misschien op andere scholen niet aan bod komen: zo was er gedurende een jaar iemand die modelvliegtuigen ging bouwen met de jongeren.
Misschien ben je jarenlang docent engels geweest en vind je het leuk om nu eens te gaan musiceren met kinderen. Doe vooral dat waar je zelf enthousiast over bent!
Als je je aanmeldt als vakleerkracht moet je met de volgende zaken rekening houden:

- De kinderen zijn in principe vrij om zich in te schrijven voor jouw les. Als ze zich eenmaal hebben opgegeven worden ze ook geacht zich daaraan te houden. Dat is soms best lastig: overleg met iemand van het basisteam als er problemen zijn! Zij weten vaak meer over de achtergrond van een kind, kunnen met het kind spreken of je tips geven hoe dit specifieke kind te benaderen.
- Het kan zijn dat er maar één kind meedoet aan je les. Maar ook meerdere kinderen van diverse leeftijden is een optie.
- Vaak is het verstandig om een bepaald aantal lessen af te spreken, of er een project van te maken. Verlengen kan dan altijd nog.
- Soms lijkt het of een kind geen zin heeft in de les, en zegt het niet te willen komen. Het is dan altijd interessant om uit te zoeken wat de reden is. Soms kan het zijn dat als je je les op een andere ( minder gebruikelijke) manier aanbiedt de interesse er wel is. Bijvoorbeeld: een kind wilde geen taalles meer, maar vond het wel leuk om een boek te schrijven. Met engels werden engelse popsongs vertaald in plaats van het volgen van een boek. Met de rekenles werden er buiten spannende (reken)spellen gedaan. Er zijn vele manieren van leren!!!!
- Probeer bij het aanbieden van je les uit te gaan van de interesse van het betreffende kind(eren). Loslaten van bestaande vanzelfsprekendheden over lesstof en inhoud kan van je gevraagd worden.
- Je reiskosten worden vergoed. Over de aanschaf van materiaal moet je even overleggen.
- Je wordt regelmatig begeleid door Hannah de Vos, de vorm is in overleg.

Concreet zijn er nu vragen naar: muziek, Engels, Spaans, Duits, techniek, toneel, Nederlands ( toneel teksten), etc, etc. Bel gerust als je een ander leuk aanbod hebt!!!!

En wat wij te bieden hebben:
Een heleboel leerzame ervaringen binnen het holistisch, democratisch onderwijs.
Maar ook ervaringen met het samen vormgeven aan nieuwe ideeën, en bewandelen van onontgonnen paden.
Veel vrijheid in je manier van werken.
Het onbevangen leren kijken naar kinderen.
Een inspirerende werkomgeving.
Individuele begeleiding bij je functioneren op Aventurijn.
Een heel leuk team ( zeker als jij erbij komt)
En naast al die leuke mensen kom je natuurlijk ook jezelf tegen…

• Overige vrijwilligers

Bij een organisatie als Aventurijn zijn vele vrijwilligers welkom. Wij gaan er in eerste instantie vanuit dat we iets vinden dat bij je past. Hierbij kan je aan zeer uiteenlopende zaken denken: schoonmaken, tuinieren, klussen, administratie, financiën sponsoring, voorlees oma, etc., etc.

Arun Gandhi, de kleinzoon van Mahatma Gandhi, is van 21-24 mei a.s. op tour door Nederland en België. Zijn eerste stop zal zijn op Aventurijn, aan de Voorsterweg in Loenen (gld).

Hij zal daar spreken met jongeren en kinderen tussen de 10 en 18 jaar, tijdens de Dauwtrapmarkt, op Hemelvaartdag. Hij zal vragen beantwoorden en de kinderen vertellen over zijn ideeën en het gedachtegoed van zijn grootvader. Kinderen/jongeren die zeker willen zijn van een plaatsje kunnen zich aanmelden via www.karoenvanhoog.nl/hemelvaart.

Karoen van Hoog, leerling van de school Aventurijn organiseert deze dauwtrapmarkt. Iedereen die langs Loenen komt fietsen kan even op Aventurijn tot rust komen met een kopje thee en wat lekkers. Er zijn diverse kramen op de markt zoals Justine Mol over geweldloze communicatie, Architecten Bureau de Vos met informatie over ecologisch bouwen en nog veel meer!

Een van de opvallendste stands is die van EcoLodge(ic) uit Brummen, waar een model van een GEET-motor te zien is. Dit is een systeem waarmee de brandstof van een verbrandingsmotor tot 80 procent (of meer) door water vervangen kan worden terwijl de uitstoot van schadelijke stoffen tot een minimum beperkt blijft. Verder zijn er o.a. stands van Biothee.nl, Hogeschool Zutphen, biologische producten van de Koehoorn, Aventurijn (avontuurlijk onderwijs) en de nieuwetijds winkel de Woestijnroos uit Deventer.

Voor de kinderen worden er diverse spelletjes georganiseerd en in de Tipi (Indianen tent) worden diverse workshops gegeven, waaronder die van Arun Gandhi. Ook is er in de buurt een fietstocht uitgezet, langs de beek en de grote waterval.

Zie voor meer informatie en aanmelding voor de bijeenkomst van Arun Gandhi www.karoenvanhoog.nl/hemelvaart (Of via de school: www.aventurijn.org)

Meer informatie over de tour van Gandhi: www.arungandhi.nl

door Marijke Sluijter

We leven in een democratie. Belangen worden afgewogen, stemmen worden geteld. De jongste burgers van die democratie zitten op scholen waar ze – hopelijk – met democratisch denken en handelen leren omgaan. Een voorloper hierin is Aventurijn. Daar besluiten kinderen zelf wat en hoe ze willen leren.

Democratische scholen, ze schieten als paddestoelen uit de grond: scholen die naar het voorbeeld van Summerhill en Sudburry Valley vrijheid en democratie hoog in het vaandel hebben staan. Kinderen bepalen hun eigen leerweg en hebben een grote stem in de organisatie van school en onderwijs. Iedere school geeft er weer zijn eigen invulling aan…

A.S. Neill, de oprichter van Summerhill begon met zijn school in 1921. De wereld, de kinderen, alles is ondertussen anders. Is die vorm van onderwijs dan nog wel dè ultieme vernieuwende school, of maken we weer stappen verder? Hierover praten we met Hannah de Vos-Beckers. Zij is de initiatiefneemster van Aventurijn, een particuliere school waar kinderen in vrijheid kunnen leren van het leven zelf. Hoe ziet die vrijheid eruit en hoe zorgt de school ervoor dat er democratisch overleg is?

De school ligt landelijk in het Gelderse Loenen. Als we aankomen zijn de groten bezig met het bouwen van een afstandsbestuurbaar vliegtuig, de kleintjes laten water in de zandbak lopen en proberen dat weer in te dammen. Enkele kinderen doen werk dat lijkt op traditioneel schoolwerk.

We zoeken een rustig plekje en vallen met de deur in huis: “Wat is democratie voor jou? Meeste stemmen gelden, of consensus?”

“Voor mij zijn beide vormen nog geen democratie. Bij ‘meeste stemmen gelden’ zijn er altijd ontevreden mensen zijn die zich niet gehoord voelen. Consensus zie ik ook niet als de ultieme vorm van democratie. Bij consensus wordt iedereen een beetje gehoord; er worden vaak compromissen gesloten waar niemand echt enthousiast over is. Ik vind het juist belangrijk dat iedereen gehoord wordt.

Op Aventurijn streven we er dan ook naar dat iedereen, helemaal, gehoord wordt en zoeken wij naar oplossingen die voor iedereen OK zijn. Dit geldt niet alleen voor de kindervergaderingen, maar vooral ook gewoon door de dag heen. Gehoord worden met álles wat daar bij hoort. Ik denk dan vooral aan emoties. Pas als de emoties de ruimte hebben gekregen is er ruimte voor het zoeken naar een oplossing voor een probleem.

Als er ruimte is voor emoties dan lossen de problemen zich vaak vanzelf op. Ook bij kleuters werkt dit al zo. Twee kleuters speelden laatst de prins en Sneeuwwitje. Een ander kind wilde ook Sneeuwwitje zijn. Een boze prins kwam naar mij toe. Ik liet hem huilen en zijn boosheid uiten zonder met oplossingen te komen. Toen hij zijn verhaal helemaal vanuit zijn diepste wezen had verteld ontstond de oplossing: “We hebben toch ook twee Pepijnen op school, dan kunnen er ook wel twee Sneeuwwitjes zijn!”

Opgelucht en weer helemaal vrolijk ging hij verder met zijn spel. Ruimte voor emoties betekent dat er gewerkt wordt aan de emotionele intelligentie; een van de voorwaarden om tot leren te kunnen komen.”

Hoe zit het met het begrip vrijheid? De kinderen zijn vrij om te kiezen wat zij gaan doen?

“De vrijheid om te leren wat je werkelijk wilt blijft een van onze belangrijkste uitgangspunten. Ik zeg nadrukkelijk ‘uitgangspunten’. Vrijheid is een voorwaarde om tot leren, en dus leven, te komen, niet het ultieme doel. Ons doel is kinderen de gelegenheid te geven zich optimaal te ontwikkelen. Daar zijn veel meer voorwaarden voor nodig. Denk aan veiligheid, een uitdagende leeromgeving, geborgenheid, liefde, schoonheid, natuur, kunnen uiten van emoties, enzovoorts.”

Wat komt er dan na die vrijheid? Als er vrijheid en een bepaalde vorm van democratie is, wat heb je als school dan nog meer te bieden en hoe?

“Dit is voor mij een continue ontdekkingsreis. Waar ik steeds meer achterkom is dat het gaat om het bewustzijn van de begeleiders. Volwassenen fungeren als voorbeeld voor kinderen. Het valt mij steeds weer op hoe confronterend deze vorm van onderwijs voor de meeste volwassenen is: je gaat met je billen bloot; je kunt je niet verschuilen achter een functie, je wordt aangesproken op je menszijn.

Het is dus van essentieel belang dat je je als begeleider op dat gebied blijft ontwikkelen. Dan heb je echt iets te bieden aan kinderen. Zo niet, dan leidt die vrijheid tot een kale en inhoudsloze school, waar alleen kinderen de dienst uitmaken. Dit lijkt mij een even onnatuurlijke situatie als de scholen waar alleen de volwassenen het voor het zeggen hebben. Begeleiders moeten juist vanuit hun eigen passie dingen aanbieden. Als die vonk overslaat ontstaan er de prachtigste projecten.

Laatst vertelde een van de begeleiders over haar eigen ervaringen met oorlogen en hoe belangrijk vrede voor haar is. De kinderen waren geraakt en met alle kinderen is een enorme vredesactie op touw gezet. De school was één zinderende activiteit rondom dit thema: brieven schrijven, telefoneren, website bouwen, uitrekenen wanneer er genoeg handtekeningen binnen zouden zijn, tekeningen maken, spandoeken, filosofische gesprekken, fotograferen etc. Zelfs de kleuters speelden in de poppenhoek over het ‘geen-ruzie-land’ waar lekkere geurtjes uit de geweren kwamen.

Geen van de kinderen heeft gevraagd om dit project, maar ook is niemand gedwongen. Toch deed bijna iedereen mee, en werd er geleerd als nooit te voren.”

Maar als een kind nu gewoon om een lesje vraagt, wat doe je dan?

“Je kan natuurlijk een boek pakken en op de traditionele manier aan de slag gaan. Er zijn kinderen die dat heerlijk vinden. Maar er zijn ook kinderen die daar moeite mee hebben. Zij vragen om een andere manier van leren: door fysiek bezig zijn, muziek, spel etc.

Veel leren vindt echter tussen neus en lippen plaats. Als je bedenkt dat uit onderzoek is gebleken dat wat je van een les onthoudt 55% is van wat er in de omgeving is, 38% van de non-verbale communicatie, en slechts 7% van wat er is gezegd, dan moet dat toch zeker consequenties hebben voor je onderwijs.

Dat is dan ook de reden dat wij steeds zorgen dat er op allerlei gebied een heleboel te zien en te doen is. Kinderen die ogenschijnlijk niet aan een les of activiteit hebben meegedaan blijken op onverwachte momenten onverwachte kennis ten toon te spreiden. Dat zijn de kinderen die met een rood hoofd van het skaten naar binnen komen rennen en bij de boekentafel even één tel een boek inkijken en een week later feilloos weten te vertellen wat er in dat boek stond. Een flits is vaak genoeg. Het leren gaat dan via de meer onbewuste weg.

Democratie is óók: zorgen dat iedereen krijgt wat hij werkelijk nodig heeft om zich te ontwikkelen, dat je daar echt je best voor doet, daar samen naar op zoek blijft gaan. Zo speelt dat onbewuste leren ook op andere vlakken een rol. Het blijkt dat de mate waarin je het kind totaal kunt accepteren van groot belang is: fouten bestaan dan niet. Je moet ècht kunnen geloven dat het kind in staat is te leren. Alle kennis is in feite al aanwezig, het is alleen zaak dat je erbij leert komen.

Als de leerkracht in staat is werkelijk contact te maken met het kind ontstaat er een directe uitwisseling van informatie. Het klinkt simpel, maar ik sta verstelt van de blokkades en de ingesleten patronen bij de volwassenen op dit gebied (inclusief mijzelf!). Zo af en toe vangen we al een glimpje van op van dit werkelijk nieuwe leren. Het lijkt dan of kinderen leren van de lucht, of zij rechtstreeks toegang hebben tot veel meer informatie dan wij vermoeden.

Deze nieuwe manier van leren, dit vertrouwen in kinderen en hun ontwikkeling, is mijns inziens de vernieuwing die toegevoegd kan gaan worden aan het democratisch onderwijs, zoals Neill dat in 1921 heeft neergezet. Dankzij hem en scholen als de Sudburry Valley school en de Pestalozzischool, kunnen wij weer verder; járen verder!”

Dit artikel is onlangs verschenen in Educare, een verrassend, sprankelend tijdschrift, platform en netwerk van en voor mensen die zich inzetten voor een leefomgeving waarin kinderen kunnen opgroeien tot mensen die zich verbonden weten met zichzelf, de ander en de wereld.

Kijk dus ook eens op www.educare.nl

Sebastiaan, Arthur en Guus gaan elke dag naar school.

“Nee,” zei de leerplichtambtenaar, “dat gaan ze niet.”

“Jawel hoor,” zei hun vader, “ze gaan naar Aventurijn.”

“Toch krijgt u een boete.”

“Waarom?”

“Omdat Aventurijn geen school is.”

“Wie zegt dat?”

“Ik. De inspecteur van het basisonderwijs heeft het onderzocht. En Aventurijn voldoet niet aan alle eisen.”

Een tijdje na dit gesprek moest de vader van Sebastiaan, Arthur en Guus bij de rechter komen. Dat was spannend – maar de zitting was nog maar net begonnen, of de rechter zei al: “De inspecteur en de leerplichtambtenaar hebben ongelijk. Geen boete. Sebastiaan, Arthur en Guus ontduiken de leerplichtwet niet. En dat van die eisen klopt ook niet helemaal.”

De inspecteur moest het toegeven: “Aventurijn is een school.”

Klopt. Maar wel een totaal andere dan de rest van de basisscholen uit dit boek. Ten eerste omdat het een particuliere school is. Een privé-school. Daarvan zijn er maar ongeveer twintig in Nederland. Een privé-school wordt door de ouders betaald – en niet door het rijk. Op Aventurijn is dat voor één kind 550 euro per maand. Alleen: niet iedereen heeft dat geld. En er zitten ook nog maar negen kinderen op de hele school. Daarom krijgen de juffen voorlopig geen salaris. Misschien later. Een heel klein beetje.

Het tweede grote verschil met andere scholen is de manier waarop de juffen en de kinderen werken. Juffen? Zo heten ze hier niet. Begeleidsters zijn het. Gewoon Hanneke en Hagar. Op Aventurijn maken de volwassenen geen roosters en staan ze niet voortdurend met een krijtje in hun hand. “Ga je aan een baby kruiponderwijs geven?” vragen ze. “Bestaan er loopscholen? Les één: zet je voet hier. Les twee: zet je andere voet daar? Nee, dat is onzin. Kleine kinderen leren dat vanzelf. En wij vinden dat grote kinderen net zo goed kunnen beslissen wat ze moeten leren.”

Hoe gaat dat dan op Aventurijn?

Arthur vertelt: “We beginnen met de ochtendkring, allemaal samen. Daarna ga je doen wat je wilt. Als je zin hebt in boompje klimmen, ga je boompje klimmen. Als je zin hebt in schrijven, ga je schrijven. En als je dat doet omdat je het graag wilt, onthoud je het meteen. Op een gewone school doe je iets duizend keer, en dan vergeet je het net zo vaak.”

Zijn klasgenoot Pepijn vond het leren op de vorige school niet fijn. “Mijn hoofd is net een trechter,” zegt hij, “maar op die school raakte hij verstopt.” En Sebastiaan kon vroeger echt niet lezen. Maar na een half jaar op Aventurijn besloot hij dat hij het wilde leren. Het lukte binnen een week.

Waarom? Misschien omdat hij het Hanneke en de anderen zag doen. Omdat hij het nodig had voor iets waarin hij geïnteresseerd was geraakt. Omdat de leeshoek er zo fijn uitzag. Of omdat hij merkte dat hij niet hoefde te lezen als hij er echt geen zin in had. Misschien vanwege alles tegelijk …

Een heel andere school dus. Toch staan er in Aventurijn wel tafeltjes. Een paar. In een soort stilte-kamertje. Daar hangt ook een mini-schoolbord. Er staan moeilijke rekensommen op. Met een vraag erboven: Wie durft?

Niemand blijkbaar. Alle antwoorden ontbreken nog, maar als Arthur komt zeggen dat hij het niet leuk vindt dat zijn vriend Jente ziek is, schrijft hij ondertussen een antwoord bij een som. Van links naar rechts, niet andersom, zoals de meeste kinderen leren bij cijfersommen. Hanneke zegt er niks van. Waarom zou ze ook? Het antwoord is goed en Arthur is alweer weg. Hij gaat buiten bruggen bouwen, met oude stukjes marmersteen.

Er werkt een beeldhouwer op het terrein. De kinderen mogen altijd naar zijn gebeitel komen kijken. Er is ook een architect. En binnenkort gaan er nog meer kunstenaars aan het werk rondom de school. De kinderen die zin hebben, doen met hen mee.
Buiten het gebouw is erg veel groen. Aventurijn heeft een eigen weiland, een stukje land dat “de woestijn” wordt genoemd, een moestuin, veel zand en water, een vuurkorf, er zijn konijnen- en kippenhokken, klimbomen, geheime hutten en, zoals Arthur zegt: “onderstruikse gangen.” Wie er wil spelen, mag dat doen. Desnoods de hele dag.

Tussen de middag eet iedereen samen, groot en klein. Nina heeft lasagne gekookt. Dat heeft ze gisteren bedacht, de boodschappen zijn gedaan en samen met Hagar heeft ze het recept op het pak gevolgd. Als het op is, begint de speurtocht. Hanneke heeft hem gemaakt. Op een plattegrond staat waar de briefjes liggen met opdrachten. En opeens is er een verstopte rekenles. Op welke dag valt 22 juni? Wat is de oppervlakte van onze aanhangwagen? Dat zijn een paar van de vragen die Hanneke bedacht heeft. Alle hersens kraken en het einddoel wordt bereikt. Precies op tijd. Morgen is er weer een speurtocht, maar die is gemaakt door Sebastiaan en Pepijn – er zijn er twee hier op school. Op de computer. Voor Guus, de jongste, hebben ze aparte vragen geschreven. En ook een paar voor de begeleiders.

Spelen zij altijd mee?

“Alleen als de kinderen dat willen,” zegt Hanneke. “En verder houden we in de gaten wat de kinderen doen. We maken elke dag een verslagje. En we zorgen dat er veel spannende dingen gebeuren op school. Dat er steeds nieuwe plannen zijn, Avontuurlijk onderwijs. En of de kinderen dat avontuur dan willen aangaan – ja, dat hangt van henzelf af.”

Maar hoe gaat dat dan als Sebastiaan twaalf is? Dan moet hij toch van school af? Naar de HAVO, of het VBO?

“Nou,” zegt Hanneke, “misschien. Maar we willen hier ook een middelbare school oprichten. Eentje van onszelf.”

Het is niet de enige vraag die mensen stellen als ze over Aventurijn horen. Het lijkt ons zo weinig wat jullie doen, zeggen ze ook, leren de kinderen wel genoeg? “Ze leren anders,” zegt Hanneke dan, “andere dingen, en op andere momenten. Soms is het meer, soms is het misschien minder dan wat kinderen op de basisschool leren. Maar ze onthouden het wel beter. Normaal doe je lesje na lesje. Maar kinderen snappen niet goed wat dat met het echte leven te maken heeft. Wij proberen elke dag van het echte leven te leren.”

Dat er veel leven is op Aventurijn, is wel duidelijk. Willen de jongens naar een camerafabriek? Dan organiseert Hanneke dat. Moet er een boom omgezaagd worden? De kinderen doet het zelf, samen met een vader, en van de stam maken ze meteen een paar stoere oerhamers. Heeft er iemand zin in Engels, dan wordt er Engelstalig bezoek gevraagd.

De schooldag is voorbij, en er wordt opgeruimd. Het lijkt wel een speeldag, maar spelen is werken. Dat zeggen de begeleidsters en Arthur is het er mee eens. “Op mijn oude school heb ik maar één keer in de pauze met mijn lievelingsspeelgoed mogen spelen. En dat was dan nog eigenlijk mijn op-één-na-lievelingsspeelgoed. Hier kan ik altijd doen wat me interesseert.”

Is er dan niets wat hij mist?

“Ja,” zegt hij, “meer vrienden.”

Negen kinderen is wel erg weinig – dat vindt iedereen op school. Maar ja, Aventurijn is pas twee jaar oud. En het is hier wel erg anders dan op de scholen in de rest van Nederland. Geen rapporten met cijfers, geen vaste grammaticales – en dan zo’n piepklein schoolbordje met onopgeloste sommen. Onopgelost? Nee, aan het eind van de dag blijkt overal een goed antwoord te staan. Er durfde dus toch iemand. Wie? Dat staat er niet bij. Maar één ding is zeker: het was iemand die er zin in had.

Dit stuk is afkomstig uit het boek SLIK GERUST EEN KRIJTJE IN – Alles over de basisschool, een boek dat in het najaar van 2002 door uitgeverij Querido uitgegeven zal worden. Het boek is bedoeld voor kinderen en gaat over basisscholen. Het is geschreven door Edward van de Vendel. Edward was een dag op Aventurijn. Hij vertelde over het schrijven van boeken en liet ons zijn Zilveren Griffel zien In het hoofdstuk over de leerplicht zal dit stukje over Aventurijn worden opgenomen.

Slik gerust een krijtje in – alles over de basisschool.
isbn 90 451 0131 9
prijs 12,95

Wil je meer weten over Edward van de Vendel: www.geocities.com/eenanderadresje/EDWARD